Για τον αντιρομαντισμό του μαρξισμού…!

parekklisi

Διαβάζουμε από το εκπληκτικό βιβλίο του Γιώργου Καραμπελιά, «Η θεμελιώδης παρέκκλιση: ρομαντισμός και διαφωτισμός στον 21ο αιώνα» (ένα μεστό και συνθετικό πόνημα που διαπραγματεύεται με τολμηρό αναστοχασμό, έννοιες, θεωρίες και βιώματα ανατρέποντας κατεστημένες βεβαιότητες και εμμονές).

«Έτσι ο μαρξισμός εγκατέλειψε ή περιθωριοποίησε τα ισχυρά ρομαντικά στοιχεία που περιείχε, λησμονώντας τις πραγματικές μεγάλες οφειλές του έναντι του ρομαντισμού. Και μόνον η κατάρρευση των σοσιαλιστικών καθεστώτων, με την ταυτόχρονη εμπέδωση νέων ιδεολογικών ρευμάτων- της οικολογίας, της κριτικής της ανάπτυξης, των νέων κοινωνικών κινημάτων στη Δύση-, και η αποτυχία του τριτοκοσμικού σοσιαλισμού, με την ανάδυση των ταυτοτικών ρευμάτων, θα οδηγήσει στα τέλη του 20ου αιώνα και στις αρχές του 21ου αιώνα στην – οριστική πιστεύουμε- κρίση του εργαλειακού μαρξισμού. Κρίση η οποία θα επιτρέψει να αναδειχθούν οι επαναστατικές και μη εργαλειακές όψεις του, που είχαν καταδικαστεί στην αφάνεια όλα τα προηγούμενα χρόνια. 

Στην πράξη δε, καμία από τις προφητείες του εργαλειακού μαρξισμού δεν πραγματοποιήθηκε. Οι πιο αναπτυγμένες χώρες παρέμειναν προμαχώνες του καπιταλισμού και δεν έγιναν προπύργια της επανάστασης. Και ευλόγως, διότι η λογική της ανάπτυξης είναι μια λογική χωρίς τέλος, δεν επιτρέπει την έξοδο από τον κόσμο της αδιάκοπης διεύρυνσης των «αναγκών» και, επομένως, αποκλείει την έξοδο από τον κόσμο του εμπορεύματος. Αυτό απεδείχθη περίτρανα με την κατάρρευση των χωρών του υπαρκτού σοσιαλισμού, δηλαδή του κρατικού σοσιαλισμού και της πολιτικής δικτατορίας πάνω στις ανάγκες, που ήταν αδύνατο να ανταγωνιστούν τις χώρες της ελευθερίας του εμπορεύματος, δηλαδή της εμπορευματικής δικτατορίας πάνω στις ανάγκες. Οι χώρες αυτές κατέρρευσαν γιατί, ενώ ήταν θεμελιωμένες στην ίδια λογική – εκείνη της αδιάκοπης διεύρυνσης των αναγκών και της κατανάλωσης – στάθηκαν ανίκανες να προσφέρουν έναν αυξανόμενο αριθμό εμπορευμάτων στα μέλη των κοινωνιών τους. 

Και όχι μόνο δεν κατέρρευσε ο καπιταλισμός στα πιο αναπτυγμένα σημεία του αλλά συνέβη το ακριβώς αντίθετο: η υπέρβασή του επιχειρήθηκε σε χώρες ασθενούς καπιταλιστικής ανάπτυξης, ή μάλλον καπιταλιστικής υπανάπτυξης, από τη Ρωσία έως την Κίνα! Και επρόκειτο μάλιστα για χώρες όπου η «παράδοση» – ορθόδοξη ή κομφουκιανή – ήταν εξαιρετικά ισχυρή. Οι «κομμουνιστικές επαναστάσεις» θα πραγματοποιηθούν ριζωμένες πάνω σε αυτές τις προνεωτερικές και «ανορθολογικές» παραδόσεις, που θα είναι δηλαδή «ρομαντικές» παρά τον ιδεολογικό αντιρομαντισμό τους – στη ρωσική περίπτωση μάλιστα κραυγαλέο».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s